Ngày 13 tháng 8, tỉnh Nam Định tổ chức Hội nghị tổng kết thực hiện 10 năm chương trình tổng thể cải cách hành chính (2001 - 2010) và bàn phương hướng xây dựng chương trình CCHC giai đoạn 2010 -2020.
1. Một số kết quả đã đạt được.
Công tác cải cách hành chính triển khai thực hiện đồng bộ trên tất cả các nội dung và đã đạt được những kết quả bước đầu rất quan trọng: Thủ tục hành chính đã được minh bạch và đang từng bước đơn giản. Tổ chức bộ máy được sắp xếp gọn về đầu mối theo hướng quản lý đa ngành, đa lĩnh vực. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được tăng cường cả về số lượng và chất lượng. Các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp đã triển khai thực hiện cơ chế quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo quy định.
Hiệu lực và hiệu quả quản lý hành chính nhà nước của hệ thống hành chính được nâng cao rõ rệt. Đảm bảo tính thống nhất, đồng thời có sự phân công, phân cấp rõ hơn để phát huy tính năng động, chủ động và tự chủ của cấp dưới.
Thể chế của nền hành chính được cải cách và hoàn thiện một bước cơ bản đảm bảo yêu cầu phát huy dân chủ, công khai, minh bạch và cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Quy trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật, chất lượng văn bản quy phạm pháp luật được nâng lên rõ rệt. Việc điều chỉnh các văn bản quy phạm pháp luật hết hiệu lực thi hành hoặc không phù hợp kịp thời và nhanh hơn.
Củng cố tốt hơn mối quan hệ giữa Nhà nước và nhân dân và làm tăng tính dân chủ trong quan hệ giữa các cơ quan hành chính nhà nước; thu hút sự quan tâm của nhân dân đến các công việc của Nhà nước và hoạt động của nền hành chính.
Vai trò, chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan hành chính nhà nước tiếp tục được điều chỉnh, bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước và phục vụ xã hội.
Mối quan hệ giữa cơ quan hành chính với người dân, doanh nghiệp đã được cải thiện đáng kể, công tác kiểm tra, thanh tra công vụ v.v…được tăng cường.
Cùng với những tác động của các cuộc cải cách khác như cải cách kinh tế, cải cách tư pháp v.v.v cải cách hành chính đã góp phần quan trọng vào những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội ở tỉnh Nam Định, củng cố lòng tin của nhân dân, giữ vững ổn định chính trị xã hội.
2. Những tồn tại, hạn chế.
Cải cách hành chính còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của tỉnh, hiệu quả còn thấp so với mục tiêu đặt ra là đến năm 2010 xây dựng được một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại. Còn bộc lộ những hạn chế cần khắc phục.
- Tính công khai minh bạch của nền hành chính còn nhiều hạn chế, một bộ phận cán bộ, công chức suy giảm phẩm chất, lối sống, vi phạm đạo đức công vụ, chưa thực hiện tốt quan điểm nền hành chính phục vụ gây bất bình trong nhân dân.
- Việc thực hiện đơn giản hoá thủ tục hành chính theo Quyết định số 30/QĐ-TTg ngày 01/10/2007 của Thủ tướng Chính phủ còn hạn chế. Số lượng thủ tục hành chính còn nhiều và phức tạp mà nguyên nhân chính vẫn do thể chế từ trung ương đến địa phương chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu cải cách.
3. Phương hướng chương trình CCHC giai đoạn 2011-2020
3.1. Cải cách thể chế.
Nâng cao chất lượng xây dựng, ban hành văn bản của các cơ quan Nhà nước. Thực hiện thường xuyên rà soát các văn bản quy phạm pháp luật để sửa đổi bổ sung hoặc bãi bỏ các văn bản quy phạm pháp luật không còn hiệu lực. Tiếp tục ban hành kịp thời văn bản quy phạm pháp luật một cách đồng bộ tạo cơ sở pháp lý trong công tác quản lý nhà nước ở địa phương. Chú trọng ban hành các cơ chế chính sách phục vụ cho việc phát triển kinh tế xã hội của địa phương đảm bảo phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Tăng cường công tác tổ chức thực thi pháp luật trong cơ quan nhà nước, thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở. Minh bạch hoá hoạt động hành chính.
Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đảm bảo đơn giản hóa thành phần hồ sơ, loại bỏ những thủ tục rườm rà chồng chéo không cần thiết, xây dựng quy trình hợp lý, công khai minh bạch trong thực hiện, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhân dân, doanh nghiệp khi thực hiện. Cập nhật, hệ thống hóa, công khai hoá thủ tục hành chính.
Nâng cao chất lượng thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông hiện đại, đưa vào thực hiện các hình thức liên thông trong nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước giữa các cơ quan cùng cấp và giữa các cấp tỉnh, huyện, xã.
Tích cực tiến tới thực hiện chính phủ điển tử trong việc giải quyết công việc của công dân và tổ chức. Đến năm 2020 cơ bản phải thực hiện chính phủ điển tử ở cấp tỉnh và cấp huyện, một phần ở cấp xã, phường, thị trấn.
3.2. Cải cách tổ chức bộ máy hành chính
Tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực hiệu quả, tiếp tục phân định rõ chức năng quản lý với chức năng sự nghiệp và sản xuất kinh doanh. Phân định rõ chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan hành chính, tránh chồng chéo, trùng lắp, bỏ sót.
Rà soát thực hiện việc phân công, phân cấp trong công tác quản lý nhà nước. Xây dựng và tổ chức thực hiện tốt các mối quan hệ phối hợp giữa các cấp, các ngành, cơ quan, đơn vị, đảm bảo phân cấp phải gắn với trách nhiệm
Tiếp tục sắp xếp lại các tổ chức sự nghiệp, đặc biệt là các tổ chức sự nghiệp thuộc ngành y tế, giáo dục và một số đơn vị sự nghiệp khác. Thực hiện xã hội hóa trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thông tin, thể thao. Phân loại các đơn vị sự nghiệp để xây dựng phương án chuyển hẳn các đơn vị sự nghiệp phục vụ lợi ích công cộng có thu, sự nghiệp kinh tế sang hoạt động tự trang trải về kinh phí hoạt động hoặc chuyển sang lạo hình doanh nghiệp.
3.3. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức.
Tiếp tụ rà soát, đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức hiện có. Xây dựng kế hoạch từng bước thực hiện tiêu chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức, phấn đấu đến năm 2015 về cơ bản đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của tỉnh được tiêu chuẩn hóa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.
Thực hiện Luật cán bộ, công chức; Luật viên chức; sửa đổi, phân công, phân cấp quản lý cán bộ, công chức, viên chức để thay thế Quyết định số 88/2007/QĐ-UBND ngày 11/01/2007 của UBND tỉnh.
Thực hiện phân tích chức năng,nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị hành chính để xây dựng cơ cấu, vị trí việc làm trong từng cơ quan đơn vị hành chính để làm cơ sở tổ chức tuyển dụng cán bộ,công chức, đồng thời làm cơ sở thực hiện việc tổ chức thi nâng ngạch đối với cán bộ,công chức.
Tổ chức thi tuyển để tuyển dụng những người đủ tiêu chuẩn bổ xung vào đội ngũ cán bộ, công chức, của tỉnh, trong các cơ quan hành chính Nhà nước trên cơ sở việc làm của từng cơ quan, đơn vị. Ưu tiên trong tuyển dụng, sử dụng, bổ nhiệm, đề bạt đối với những người thực tài, tránh chạy theo bằng cấp, hình thức.
Thực hiện sơ tuyển cử dự thi nâng ngạch từ chuyên viên chính và tương đương trở lên trên nguyên tắc người được cử dự thi đảm bảo đủ tiêu chuẩn và trên cơ sở cơ cấu công chức của từng ngành, từng lĩnh vực, từng cơ quan đơn vị. Trong việc thi nâng ngạch công chức từ ngạch chuyên viên trở xuống phải căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ và vị trí công việc, để đảm bảo một cơ cấu công chức hợp lý. Việc thi nâng ngạch phải trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng, công khai, dân chủ, để đảm bảo nguyên tắc ưu tiên những người có năng lực trình độ
Tiếp tục thực hiện tinh giản biên chế theo quy định của Chính phủ để có điều kiện thực hiện đổi mới về chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức.
3.4. Cải cách tài chính công:
Tiếp tục thực hiện phân cấp quản lý về tài chính theo đúng Luật ngân sách, đảm bảo thực hiện quyền quyết định ngân sách của HDND các cấp. Phân cấp quản lý nguồn thu chi cho cấp huyện và cấp xã để các địa phương chủ động sử lý các công việc của mình, Thực hiện quyền chủ động và ngân sách được phân bổ cho các sở, ban, ngành và các đơn vị được cấp ngân sách trong phạm vi dự toán được duyệt.
Tiếp tục thực hiện cơ chế khoán biên chế và kinh phí quản lý hành chính trong tất cả cơ quan quản lý hành chính Nhà nước từ cấp tỉnh đến huyện từ.
Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện cơ chế khoán về tổ chức bộ máy, biên chế, kinh phí hoạt động đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, tạo quyền chủ động cho các đơn vị sự nghiệp trong hoạt động sự nghiệp, lấy việc phục vụ lợi ích xã hội làm phương châm hoạt động của đơn vị sự nghiệp, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh xã hội hoá trên các lĩnh vực: Giáo dục, đào tạo, y tế, văn hoá, thông tin, thể thao, khoa học công nghệ, tư pháp...
3.5. Hiện đại hóa nền hành chính.
Tăng cường cơ sở vật chất cho các cơ quan nhà nước để tiếp thu và ứng dụng những tiến bộ về khao học công nghệ trong quản lý, xử lý công việc của các cơ quan nhà nước. Thực hiện đến năm 2020 phải hoàn chỉnh chính phủ điện tử từ tỉnh đến huyện và áp dụng một phần ở xã, phường, thị trấn.
Đổi mới mạnh mẽ lề lối làm việc, phương pháp chỉ đạo điều hành và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu.
Áp dụng các hình thức quản lý tiên tiến mới trong các cơ quan, đơn vị nhà nước như áp dụng bộ tiêu chuẩn ISO trong quản lý hành chính để đánh gía, kiểm soát thường xuyên hoạt động của các cơ quan hành chính trong việc giải quyết các công việc của cá nhân, tổ chức.
4. Để thực hiện tốt nhiệm vụ CCHC trong giai đoạn 2011-2020, UBND tỉnh Nam Định kiến nghị với Trung ương một số nội dung sau đây:
4.1. Cải cách hành chính phải được thực hiện đồng bộ trong mối quan hệ tổng thể cải cách thể chế chính trị, cải cách kinh tế, cải cách quá trình lập pháp, tư pháp. Nếu tách rời cải cách hành chính ra khỏi mối quan hệ tổng thể trên thì cải cách hành chính không đạt được yêu cầu như mong muốn.
4.2. Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hệ thống thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế. Trong đó cải cách hành chính tiếp tục được coi là động lực quan trọng thúc đẩy xã hội phát triển, do đó phải tiếp tục thực hiện nhanh, mạnh, quyết liệt công tác cải cách hành chính đồng bộ trên tất cả các lĩnh vực từ Trung ương đến cơ sở trong giai đoạn 2010-2020.
4.3. Tiếp tục nghiên cứu mô hình tổ chức bộ máy hành chính theo nguyên tắc bộ máy hành chính gọn nhẹ, hiệu lực, hiệu quả, thông suốt từ Trung ương tới cơ sở, đặc biệt cần đảm bảo tính ổn định, tránh xáo trộn thay đổi, điều chỉnh trong thời gian ngắn. Cần cân nhắc, tính toán thận trọng, tranh thủ ý kiến rộng rãi trước khi có các quyết định về tổ chức bộ máy. Những mô hình tổ chức bộ máy theo mô hình quản lý theo ngành, mô hình chi cục như hiện nay cũng cần nghiên cứu, tổng kết đánh giá để rút ra kinh nghiệm, bài học để có những cách cách trong giai đoạn tới.
4.4. Tiếp tục nghiên cứu và đẩy mạnh thực hiện phân cấp giữa Trung ương, các Bộ, ngành trung ương với cấp tỉnh, với các doanh nghiệp và đơn vị sự nghiệp trên nguyên tắc đơn vị nào, cấp nào quản lý tốt nhất thì phân cấp cho đơn vị đó, cấp đó. Đặc biệt là cần đẩy mạnh quá trình tự chủ của các đơn vị sự nghiệp, đẩy mạnh xã hội hoá các lĩnh vực sự nghiệp như giáo dục, y tế, văn hoá, thông tin, thể thao, tư pháp, phải có nghiên cứu để tạo cơ chế vận hành của các đơn vị sự nghiệp lấy phục vụ làm trọng tâm hoạt động.
4.5. Tiếp tục đẩy mạnh triển khai chương trình hiện đại hoá nền hành chính đáp ứng yêu cầu hội nhập và phù hợp với các tiêu chuẩn của nền hành chính khu vực và thế giới. Tiếp tục triển khai đề án 112 ở các tỉnh đặc biệt ưu tiên cho khu vực xã, phường, thị trấn, nhất là đối với những tỉnh ngân sách còn hạn chế.
4.6. Cần nghiên cứu cơ chế tuyển dụng, sử dụng, đề bạt, bổ nhiệm những người có thực tài, tránh chạy theo bằng cấp, hình thức, đảm bảo để người tài được trọng dụng trong hoạt động hành chính. Đặc biệt cần tiếp tục cải cách tiền lương, để cán bộ, công chức sống được bằng lương, yên tâm phục. Bên cạnh đó phải tiếp tục nghiên cứu cơ chế tinh giản biên chế sao cho có sức hấp dẫn với cán bộ, công chức, viên chức và phải tiến tới giảm số lượng công chức trong bộ máy hành chính. Có cơ chế đào thải công chức khi không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ để tạo cơ chế tự thân không ngừng tự hoàn thiện bộ máy hành chính của mình. Cần nghiên cứu cơ chế giao khoán kinh phí thay cho cơ chế giao biênchế như hiện nay, cơ chế giao biên chế trong suốt giai đoạn vừa qua là động lực làm cho bộ máy ngày càng rắc rối, cồng kềnh, số lượng công chức ngày càng đông.
4.7. Xây dựng, hoàn thiện quy chế, chính sách tổ chức thực hiện CCHC trong giai đoạn tới, nhằm bảo đảm đủ điều kiện về tài chính, nhân lực, vật lực và trách nhiệm, thẩm quyền, quyền lợi của người tham gia trực tiếp công tác CCHC. Đặc biệtlà đối với những tỉnh nguồn ngân sách còn hạn hẹp, Chính phủ cần có chính sách hỗ trợ tài chính cho các tỉnh ưu tiên cho cải cách hành chính.